Ολοκληρωμένη στρατηγική για την καταπολέμηση των παρασίτων και των φυτικών IAS που επηρεάζουν τον οικότοπο 9370*
Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει τις τρεις φάσεις (πρόληψη, έγκαιρη ανίχνευση και έλεγχος/εκρίζωση) που περιγράφονται στον κανονισμό (ΕΕ) 1143/2014 για τα IAS. Οι εχθροί που απειλούν τα ενδημικά φοινικόδενδρα της Γκραν Κανάρια και της Κρήτης περιλαμβάνουν κυρίως τον κόκκινο ρυγχωτο κανθάρο (Rhynchophorus ferrugineus) και το τον κόκκινο ρυγχωτο κανθάρο (Diocalandra frumenti) των φοινικοειδών, αν και μέχρι σήμερα δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι αποτελούν σοβαρή απειλή για το Phoenix theophrasti στην Κρήτη. Το R. ferrugineus εξαλείφθηκε επίσημα το 2016 σε όλες τις Καναρίους Νήσους και η επιβεβαίωση αυτού του γεγονότος έχει συμπεριληφθεί στα καθήκοντα του έργου. Ωστόσο, το D. frumenti έχει εξαπλωθεί ευρέως τα τελευταία χρόνια και αποτελεί τον κύριο στόχο της στρατηγικής στη Γκραν Κανάρια. Τα χωροκατακτητικά (ή ανταγωνιστικά) φυτά-στόχοι και στις δύο περιοχές περιλαμβάνουν είδη όπως τα Arundo donax, Pennisetum setaceum -Cenchrus setaceus-, Acacia spp. , Opuntia spp. και Agave spp. στη Γκραν Κανάρια, καθώς και Eucalyptus spp. στην Κρήτη. Η ολοκληρωμένη στρατηγική για τα παράσιτα και τις IAS περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες:
- Πρόληψη: θα διασφαλιστεί μέσω του συνδυασμού δραστηριοτήτων που προβλέπονται σε άλλες εργασίες, ιδίως: επικαιροποίηση των κανονισμών και άλλων δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής διακυβέρνησης (Τ.3.1), οι οποίες θα παρέχουν ένα ενισχυμένο πλαίσιο για την πρόληψη της εισαγωγής των πιο προβληματικών IAS και τη συνεργασία των σχετικών φορέων (Δήμοι, Δημόσιοι και Ιδιωτικοί κήποι, φυτώρια και Εταιρείες κηπουρικής, Αγρότες)- και τη συμβολή της Επιστήμης των Πολιτών, Ειδικών Ομάδων Εργασίας και άμεσων αλληλεπιδράσεων (εργαστήρια, δημόσιες εκδηλώσεις) με κοινωνικούς φορείς, όπως περιγράφεται στο Δέσμη Εργασίας 6 (WP6).
- Έγκαιρη ανίχνευση: μία από τις κύριες δράσεις περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός "Δικτύου έγκαιρης προειδοποίησης για την ανίχνευση της Diocalandra frumenti με τη χρήση φερομονικών παγίδων φρουρών" στη Γκραν Κανάρια. Το πιλοτικό δίκτυο θα εγκατασταθεί στα επιλεγμένα φοινοκοδάση (ιδίως στο SAC Fataga, δεδομένου ότι δεν επιβεβαιώθηκαν πηγές πολλαπλασιασμού στο SAC Güigüí κατά την τελευταία αξιολόγηση το 2018), καθώς και στις γύρω περιοχές τους. Μόλις δοκιμαστεί η μεθοδολογία, θα προταθεί η αναπαραγωγή της σε άλλες περιοχές του Καναριακού Αρχιπελάγους και στην Κρήτη, μέσω τεχνικών εργαστηρίων και ειδικής κατάρτισης (βλ. Δέσμη Εργασίας 5 - WP5). Η γραμμή αυτή συμπληρώνεται από τη συμμετοχική προσέγγιση που προβλέπεται σε άλλα καθήκοντα (Τ.3.1) και στο WP6, με τη συμμετοχή των Ομάδων Εργασίας που δημιουργήθηκαν και, στη Γκραν Κανάρια, επίσης μέσω συνεργειών με την πρωτοβουλία RedEXOS που διαχειρίζεται επί του παρόντος η GESPLAN. Στην Κρήτη, η έγκαιρη ανίχνευση θα συνίσταται κυρίως στην άμεση παρακολούθηση στο πεδίο, καθώς και στη συνεργασία τουλάχιστον 15 ενδιαφερόμενων φορέων για την ανάπτυξη ενός μηχανισμού έγκαιρης ανίχνευσης για την πρόληψη των παρασίτων και των μυκητολογικών μολύνσεων.
- Έλεγχος και εξάλειψη: όσον αφορά τα εξεταζόμενα αλλόχθονα είδη, στη νήσο Γκραν Κανάρια θα συνίσταται σε φυτοϋγειονομικές θεραπείες (φυτική ενδοθεραπεία) ή/και εξάλειψη των φοινικοειδών που έχουν προσβληθεί από D. frumenti στις περιοχές παρέμβασης και στον περιβάλλοντα χώρο τους. Τα νεκρά ή έντονα προσβεβλημένα δείγματα θα κόβονται και θα αντιμετωπίζονται επί τόπου σύμφωνα με ειδικό πρωτόκολλο διαχείρισης. Στην Ελλάδα, όλα τα πρωτόκολλα ελέγχου/εξόντωσης του R. ferrugineus και του D. frumenti θα μεταφερθούν από τους Ισπανούς εταίρους μέσω τεχνικής κατάρτισης (βλ. Δέσμη Εργασίας 5 - WP5). Όσον αφορά τα χωροκατακτητικά και ανταγωνιστικά φυτά, θα ελεγχθούν και/ή θα εξαλειφθούν εντός και γύρω από τα επιλεγμένα φοινικοδάση-στόχους και στις δύο περιοχές. Στη Γκραν Κανάρια, δεδομένης της απομόνωσης των περιοχών του έργου, οι παρεμβάσεις θα συνίστανται κυρίως σε χειρωνακτική απομάκρυνση (με τη βοήθεια βασικών εργαλείων) ή σε μηχανικές μεθόδους (με τη βοήθεια ελαφρών μηχανημάτων). Οι χημικές μέθοδοι με επιτρεπόμενα ζιζανιοκτόνα θα απορριφθούν γενικά, ώστε να μην επηρεαστούν ούτε τα υπόγεια ύδατα ούτε άλλα ενδημικά είδη φυτών και ζώων. Στη συνέχεια, θα πραγματοποιείται συντήρηση και αναδάσωση με ενδημικά είδη για την αποφυγή επανεποικισμού χωροκατακτητικών φυτών.
